نوسان قیمت دلار زیر ذره بین

آریا بازار – نرخ ارز در روزهای اخیر نوسان شدید تری نسبت به گذشته داشت ؛ روزنامه های اقتصادی به آسیب شناسی این موضوع پرداخته و با تحلیل تاثیر این نوسانات بر اقتصاد کشور، راهکارهایی را برای بهبود این شرایط و مدیریت بازار ارز ارائه کردند.
افزایش نرخ ارز در بازار پول کشور و رکوردزنی دلار طی هفته گذشته در صدر خبرهای اقتصادی کشور بود. بر این اساس روزنامه های اقتصادی هفته گذشته با توجه به اهمیت موضوع، دلایل افزایش قیمت ارز و دلار، آسییب شناسی و تبعات آن بر اقتصاد کشور را مورد تحلیل قرار دادند.
**نوسان دلار
«دنیای اقتصاد» در گزارشی با عنوان «نوسان ارزی، سرگیجه بورسی» نوشت: فضای هیجانی معامله گران ارزی که عموما با تغییر سریع قیمت ها همراه است منجر به جهش ۹۵ تومانی نرخ دلار و رسیدن آن به سطح ۴۶۴۰ تومان شد.
سیگنال های تکنیکال، تقاضای محافظه کارانه، ورود سفته بازان و جاماندگان از مسیر صعودی دلار، موجب افزایش جریان ورود نقدینگی به این بازار شده است. همزمان جوسازی هایی مبنی بر عدم کنترل بازارساز بر قیمت ها انجام می شود که در کنار کاهش تمایل به عرضه، هیجان منفی بازار ارز را تشدید کرده است. در سوی دیگر، سهامداران با سردرگمی فشار فروش را افزایش داده و افت ۵۹۶ واحدی شاخص بورس را سبب شدند.
تلاطم نرخ ارز منجر به نوعی نگرانی میان بورسی ها ناشی از عوامل غیراقتصادی شده است. این در حالی است که حقوقی ها و سهامداران ریسک پذیر با توجه به حمایت شرایط بنیادی، افت قیمت ها را فرصتی برای خرید ارزیابی کرده اند. مساله ای که کاهش قیمت سهام را محدود کرد.
«جهان صنعت» دیگر روزنامه اقتصادی در گزارشی با عنوان «دست دولت در جیب مردم» نوشت: بازار سیاه ارز داغ ترین روزهای عمر خود را تجربه می کند، نرخ ها به صورت لحظه ای تغییر می کند، مردم پشت در صرافی ها صف کشیده اند، اما ارزی برای عرضه وجود ندارد و صف های طویل پشت درهای بسته قفل شده است.
به نوشته این روزنامه، صرافی ها با کمبود منابع ارزی مواجه شده اند و تاب افزایش نرخ ها را ندارند. حضور مردم پشت درهای بسته اما هر روز بیشتر می شود. اما آنچه در این خصوص عجیب به نظر می رسد این است که مقامات واکنش خاصی به این افزایش ها نشان نمی دهند و تنها به اظهارات بی اساسی در این خصوص بسنده می کنند که همین مهم خود به التهابات بیشتری در بازار دامن می زند. در این مدت بارها رییس کل بانک مرکزی اعلام کرده این افزایش نرخ ها طبیعی است و به زودی نرخ ها در بازار کاهشی می شود اما آنچه در واقعیت بازار مشاهده می شود با آنچه آقای رییس کل بیان می کند تطابقی ندارد.
**اثرات نوسان قیمت ارز بر اقتصاد
بازار ارز پیچیدگی های زیادی دارد و تمام زوایای بازار را می تواند با خود همراه کند. از جمله اینکه افزایش در نرخ های بازار ارز به راحتی می تواند به نرخ های بالای تورم در کشور دامن بزند و دستاورد چهار ساله دولت یازدهم را زیر سوال ببرد؛ در دوران چهار ساله اول حسن روحانی، دولت در پی آن بود تا بتواند به هر قیمتی که شده قیمت ها را در بازار پایین بکشد و در این خصوص نرخ ارز را نیز توانست در حد ثابتی نگه دارد.
روزنامه جهان صنعت در گزارش خود نوشت: اگر افزایش های پلکانی در بازار ارز ادامه دار شود می تواند رکود را نیز عمیق تر کند چرا که بخشی از مواد اولیه مورد نیاز فعالان تولیدی از خارج از کشور تامین می شود که با بالا رفتن نرخ ارز باید انتظار این را داشته باشیم که توان مالی فعالان بازار برای ادامه فعالیت های تولیدی شان صرفه اقتصادی نداشته باشد. همین باعث می شود رکود در بازار عمیق تر شده و از رشد اقتصادی مورد انتظار دولت دورتر شویم.
** آسیب شناسی بازار ارز
روزنامه دنیای اقتصاد در سرمقاله خود به قلم «علی میرزاخانی» نوشت: جهش دلار در اقتصاد ایران مسبوق به سابقه است؛ اما تکرار آن، نشان می دهد که سیاستمداران هیچ درسی از گذشته نیاموخته اند. یا شاید هم بتوان گفت آنچه آموخته اند آموزه های آشفته ای است که نمره قبولی برای کارنامه شان به ارمغان نخواهد آورد. به طور خلاصه می توان گفت دو خطا باعث التهاب اخیر در بازار دلار شد که پیامد آن خارج شدن مدیریت بازار از دست سیاست گذاران و کنترل آن توسط سفته بازان بود.
خطای اول، یک توهم تکراری درباره نحوه تعیین نرخ دلار است که قبلا هم راجع به آن هشدار داده شده بود. تعیین نرخ ارز در یک کشور دارای تورم بالا، فرمولی متفاوت از تعیین نرخ ارز در کشوری با تورم حول و حوش تورم جهانی دارد. تورم در ایران به رغم اینکه طی سال های اخیر روندی نزولی داشته است، اما هنوز که هنوز است با نرخ حول و حوش ۱۰ درصد یکی از بالاترین نرخ هاست که از ۹۵ درصد کشورها بیشتر است. ضمن اینکه میانگین تورم در چهار سال گذشته (با نرخ ارز تقریبا ثابت) حدود ۱۸ درصد بوده است.
تنها سیاست ارزی ممکن و صحیح در این وضعیت تورمی، آن است که نرخ ارز را به صورت تدریجی متناسب با مابه التفاوت تورم داخلی و میانگین جهانی بالا برد تا انرژی تورم در داخل نرخ دلار متراکم نشود وگرنه با تلنگری در هر زمان، این انرژی آزاد شده و باعث جهش نرخ ارز خواهد شد. سیاستمدارانی که این راه تدریجی را کنار گذاشته و نرخ دلار را حول و حوش رقم خاصی تثبیت می کنند ناخواسته، راه بدتر یعنی جهش دلار را انتخاب می کنند که البته می توان ثابت کرد راه دلخواه تعداد کثیری از ذی نفعان اقتصاد ایران است که قبلا به آن پرداخته ایم.
به نوشته این روزنامه، اگر اهل سیاست علاقه دارند که نرخ دلار را ثابت نگه دارند راه آن، حراج دلارهای نفتی نیست که علاوه بر اتلاف منابع باعث عقب نشینی تولید داخلی در برابر سیل واردات می شود، بلکه راه عقلایی، خاموش کردن موتور تورم در چاپخانه پول است.
خطای دوم هم یک خطای تکراری است که در اواسط امسال با کاهش دستوری نرخ سود بانکی انجام شد. تثبیت نرخ ارز در شرایط تورمی باعث پرتاب بخشی از تورم به آینده می شود؛ چراکه از ظهور تورم در کالاهای وارداتی جلوگیری می کند و به تبع آن کالاهای مشابه داخلی هم از امکان تعدیل تورمی محروم شده و تدریجا به نفع کالاهای وارداتی دارای قیمت ثابت (به دلیل تثبیت نرخ ارز) از بازار داخلی عقب نشینی می کنند.
دنیای اقتصاد افزود: میل به مصرف کالاهای وارداتی در این شرایط به دو دلیل افزایش می یابد: ۱- ثابت ماندن قیمت کالای وارداتی یا به عبارتی کاهش قیمت واقعی این کالاها (به دلیل تثبیت نرخ دلار) در شرایط تورمی و افزایش سطح عمومی قیمت ها ۲- حذف کالاهای مشابه داخلی به دلیل کاهش قدرت رقابت پذیری ناشی از فشار تورمی که کالاهای وارداتی به دلیل تثبیت نرخ ارز از آن مستثنا می شوند. همه اینها به معنی حذف موقت بخشی از آثار تورم پمپاژ شده به اقتصاد و جلوگیری از ظهور بخشی از گرانی از طریق تثبیت نرخ دلار و به عبارتی «پرتاب بخشی از تورم به آینده» است.
** راهکارهای بهبود نوسان قیمت ارز
روزنامه «تجارت» در گزارشی با عنوان «رمزگشایی از آشفتگی بازار دلار» نوشت: بسیاری از کارشناسان اقتصادی بر این باورند که شیوه اجرای ساماندهی نرخ ارز کاملا اشتباه بوده و نباید دولت یازدهم و حالا دوازدهم کما فی السابق همان روشی که در دولت های گذشته در مورد نرخ ارز انجام داده اند، در پیش می گرفت. سرکوبی نرخ ارز حاصلی جز ایجاد رانت و گسترش تصدی دولت بر همه بازار ارز ندارد. این همان روشی است که دولت ها برای جبران کسری بودجه خود همواره به کار می گیرند، یعنی عنان بازار ارز را به دست گرفته و براساس نیازهای خود در بازار دخالت می کنند.
روزنامه دنیای اقتصاد در گزارشی یادآور شد: کارشناسان معتقدند برای هیجان زدایی از بازار ارز بهتر است در کنار عرضه ارز به سطوح تقاضا توجه بیشتری شود و با مدیریت انتظارات، میزان تقاضا را کاهش داد.
این روزنامه در ادامه نوشت: به گفته کارشناسان، در سطوح فعلی طرف تقاضاست که بیشتر در شکل دادن نوسانات قیمت موثر است و عرضه ارز تنها به صورت مقطعی نوسانات را کاهش می دهد. در چنین شرایطی، معامله گران بزرگ بازار سعی می کنند با جابه جایی های کانالی قیمت، زمینه را برای ورود تقاضای جدید به بازار فراهم کنند تا سوخت افزایش های بیشتر مهیا شود. در واقع، هر گاه قیمت از یک سطح مقاومتی عبور کند، افراد جدیدی به منظور کسب سود وارد بازار می شوند.
به گفته فعالان، یکی از مسائلی که میزان تقاضا را بالا برده، بحث انتظارات است. در نتیجه بازارساز باید سعی کند با استفاده همزمان از تغییر سمت انتظارات و عرضه ارز، دامنه تغییرات قیمت دلار را مدیریت کند.
منبع:ایرنا

Let’s block ads! (Why?)